Autorski wybór najważniejszych wydarzeń politycznych, społecznych i kulturalnych z ostatnich 7 dni na świecie. Z udziałem dziennikarzy, ekspertów, uczestników życia politycznego, no i Dariuszem Rosiakiem oczywiście. --------------------------------------------- Odwiedź nas na: ➡️ http://raportostanieswiata.pl
32 lata temu w Rwandzie trwał 14. dzień ludobójstwa.Zaczęło się 6 kwietnia 1994 roku, kiedy rząd Rwandy wezwał większość Hutu do eksterminacji mniejszości Tutsi. W ciągu zaledwie trzech miesięcy zamordowano od 800 tysięcy do miliona osób.13 miesięcy po zakończeniu rzezi do Rwandy przyjechał amerykański reporter. Kilka lat później ukazała się jedna z najgłośniejszych i najważniejszych książek o rwandyjskim ludobójstwie pod wymownym tytułem „Pragniemy zawiadomić, że jutro zostaniemy zabici wraz z rodzinami”.Philip Gourevitch jest gościem tego odcinka „Raportu o książkach”.Rozmawiamy o tym, dlaczego świat Zachodu i powołane do tego instytucje nie zdołały zapobiec masakrze, mimo że miały wszystkie potrzebne informacje, by zareagować.Czy to brzmi znajomo?Upiorna powtarzalność historii sprawia, że reportaż sprzed trzech dekad jest dziś tekstem aktualnym, obnażającym słabość i kruchość dającego niegdyś nadzieję hasła „nigdy więcej”.Prowadzenie: Agata KasprolewiczGość: Philip GourevitchKsiążka: Philip Gourevitch „Pragniemy zawiadomić, że jutro zostaniemy zabici wraz z rodzinami”, przekład: Adrian Stachowski, Wydawnictwo Filia---------------------------------------------Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ https://patronite.pl/DariuszRosiakSubskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ➡️ https://dariuszrosiak.substack.comKoszulki i kubki Raportu ➡️ https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/ [Autopromocja]
20/04/2026 • 86:58
Izrael i Liban zawarły rozejm na co najmniej 10 dni. Hezbollah poparł porozumienie, choć domaga się wycofania wojsk izraelskich z południa, czego Izraelczycy nie chcą zrobić. Prezydent Trump zapowiada, że już w weekend może dojść do drugiej tury rozmów amerykańsko-irańskich. Trump twierdzi, że Irańczycy zgodzili się na oddanie zapasów wzbogaconego uranu oraz na trwałe odstąpienie od prac nad bombą atomową. Teheran tego nie potwierdza. Na pół roku przed wyborami do Kongresu w Ameryce rosną napięcia w ramach ruchu MAGA w związku z polityką Donalda Trumpa. Prezydent jest ostro krytykowany za mem, w którym wystąpił w roli Jezusa uzdrowiciela, oraz za spór z papieżem Leonem. Na ile środowisko religijne skupione wokół Trumpa może mieć wpływ na jego polityczne losy? Gdzie jest granica poparcia Republikanów dla prezydenta, którego niektóre zachowania wywołują protest jego największych zwolenników?Papież Leon XIV z 11-dniową wizytą w czterech państwach afrykańskich. Papież zdecydowanie potępił łamanie prawa międzynarodowego oraz tych, którzy manipulują religią, używając imienia Boga dla realizacji własnych korzyści. O co chodzi w sporze Trumpa z Leonem?Ponad cztery i pół tysiąca firm w Niemczech ogłosiło upadłość w pierwszym kwartale, pracę straciło ponad 50 tysięcy osób. To efekt rosnącej konkurencji ze strony Chin, zwłaszcza na rynku motoryzacyjnym. Co zamierzają zrobić Niemcy?Stany Zjednoczone złagodziły sankcje na państwowe banki wenezuelskie. To kolejny krok w celu normalizacji stosunków administracji Trumpa z rządem Delcy Rodríguez. Jak wygląda Wenezuela ponad trzy miesiące po obaleniu przez Amerykanów Nicolása Maduro?Argentyna zmienia przepisy dotyczące eksploatacji gospodarczej terenów lodowcowych. Ekolodzy ostrzegają, że może to zagrozić 7 milionom ludzi w kraju. Dlaczego?A także – nikt nie jest doskonały, zwłaszcza jeśli wydaje mu się, że jest.Rozkład jazdy: (02:51) Marcin Fatalski: Rozejm w Libanie(34:28) Edward Augustyn: Spór Trumpa z Leonem XIV(1:00:07) Grzegorz Dobiecki: Świat z boku - Nobody’s perfect(1:06:52) Podziękowania(1:13:59) Marcin Pośpiech: Niemcy kontra Chiny(1:29:17) Tomáš Forró: Co dalej z Wenezuelą?(1:45:43) Jakub Małecki: Lodowce argentyńskie otwarte do eksploatacji?(2:05:49) Do usłyszenia---------------------------------------------Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ https://patronite.pl/DariuszRosiakSubskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ➡️ https://dariuszrosiak.substack.comKoszulki i kubki Raportu ➡️ https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/ [Autopromocja]
18/04/2026 • 128:03
🔵 Czy Twój głos naprawdę należy do Ciebie? A może wystarczy kilkanaście sekund nagrania, żeby ktoś mógł go skopiować i wykorzystać bez Twojej wiedzy? Sztuczna inteligencja potrafi dziś nie tylko mówić jak człowiek, ale też mówić za niego. Coraz trudniej odróżnić oryginał od kopii, a granica między inspiracją a kradzieżą zaczyna się zacierać.🎙️ W nowym odcinku „Raportu o sztucznej inteligencji” sprawdzamy, jak AI zmienia świat dźwięku – od lektorów i dziennikarzy, po muzyków i twórców podcastów. Czy głos stanie się kolejnym zasobem, który można dowolnie kopiować i sprzedawać? Kto ponosi odpowiedzialność za jego użycie? I czy prawo nadąża za technologią, która rozwija się szybciej niż regulacje?⚖️ Poznamy historię Jarosława Łukomskiego – znanego lektora, którego głos pojawił się w reklamie bez jego zgody. Sprawa trafiła do sądu i może stać się wykładnią dla innych podobnych w Polsce. Ale to nie tylko jedna historia – to opowieść o całej branży, która musi na nowo zdefiniować swoje granice. Od Ameryki Łacińskiej po Europę – lektorzy i twórcy tracą pracę, a ich głosy trafiają do systemów, które mogą ich zastąpić. Często bez ich świadomości.🎵 Będzie również o muzyce – o utworach tworzonych przez algorytmy, zespołach, które nie istnieją, i platformach, które usuwają miliony wygenerowanych piosenek. Czy słuchacze zaakceptują sztuczną twórczość? A może autentyczność stanie się jeszcze cenniejsza?🛕🇮🇷 Iran grozi tymczasem, że zniszczy warte setki miliardów dolarów centra danych AI budowane w krajach Zatoki Perskiej, między innymi przez OpenAI i Sama Altmana. Altman buduje je w ścisłej relacji z regionalnymi przywódcami, nie oglądając się na prawa człowieka. Jak w ogóle do tego doszło? I czy pieniądze są ważniejsze od wizerunku firmy i przekonań jej użytkowników?⌛️I gość specjalny, sprzed dwóch tysięcy lat... A właściwie jego głos – wygenerowany przez firmę ElevenLabs.⭐️ Goście odcinka:🟢 Jarosław Łukomski – lektor, który walczy w sądzie o prawa do własnego głosu🟢 Kamil Sołdacki – specjalista ElevenLabs, opowiada o technologii klonowania głosu🟢 Mateusz Modrzejewski – muzyk i naukowiec z Politechniki Warszawskiej🟢 Filip Gozdecki – technik multimedialny, obserwujący zmiany w branży od środka🟢 Arystoteles – znany grecki filozof, odtworzony głosowo przez sztuczną inteligencjęProwadzenie: Adrian BąkRealizacja: Andrzej BoguckiLektor: Dariusz RosiakPartnerem tego odcinka jest Polsko-Japońska Akademia Technik Komputerowych (PJATK)Rozkład jazdy: (01:25) Jarek Łukomski: Jak ukradziono mój głos?(05:44) Kamil Sołdacki: Początki dubbingu i ElevenLabs(07:16) Rozmowa z Arystotelesem wykreowanym przez Eleven Labs(11:06) Kamil Sołdacki: Jak klonuje się głos?(16:14) Lektorzy tracą zlecenia(18:41) Jarosław Łukomski: Straciłem znaczącą liczbę zleceń(19:32) AI a branża muzyczna(20:32) Mateusz Modrzejewski: jak AI zmienia świat dźwięku i muzyki(57:54) Filip Gozdecki: O pracy w firmie zajmującej się dubbingiem(1:07:47) Mateusz Chrobok: OpenAI i centra danych na Bliskim Wschodzie(1:13:16) Do usłyszenia---------------------------------------------Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ https://patronite.pl/DariuszRosiakSubskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ➡️ https://dariuszrosiak.substack.comKoszulki i kubki Raportu ➡️ https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/ [Autopromocja]
16/04/2026 • 73:52
Opozycja odniosła zdecydowane zwycięstwo w wyborach na Węgrzech. Partia Tisza Petera Magyara zdobyła większość konstytucyjną. Fidesz Wiktora Orbána będzie miał zaledwie 55 miejsc w 199-osobowym parlamencie. Trzecią partią reprezentowaną w izbie będzie skrajnie prawicowa partia Nasza Ojczyzna. To są wyniki z 99 procent okręgów; pełne rezultaty będą znane za kilka dni. Zwycięstwo Magyara oznacza fundamentalną zmianę na Węgrzech po 16 latach nieprzerwanych rządów Orbána, choć nie jest do końca pewne, na czym ta zmiana będzie polegać w praktyce. Magyar deklaruje zwrot ku Unii Europejskiej, rozliczenie nadużyć poprzedniej władzy, przywrócenie standardów w życiu publicznym. Na ile w istocie Tisza różni się od Fideszu i na czym polegać będzie przemodelowanie węgierskiego systemu politycznego?Gość: Dominik Héjj---------------------------------------------Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ https://patronite.pl/DariuszRosiakSubskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ➡️ https://dariuszrosiak.substack.comKoszulki i kubki Raportu ➡️ https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/ [Autopromocja]
15/04/2026 • 43:18
Kwiecień 1984 roku – z okna ambasady Libii w Londynie wystrzelono serię pocisków z karabinu maszynowego w stronę pokojowej demonstracji.Luty 2011 roku – w Libii, na fali Arabskiej Wiosny, zaczyna się rewolucja.Te dwa historyczne wydarzenia są klamrą spinającą losy trzech przyjaciół – Chalida, Mustafy i Hosama, którzy są bohaterami powieści dzisiejszego gościa „Raportu o książkach”, Hishama Matara.„Moi przyjaciele” to opowieść o sile literatury, która podobna jest do przyjaźni. Bo, jak mówi jeden z jej bohaterów: „od pisarzy – tak jak od naszych najbliższych przyjaciół – wymagamy, by pośredniczyli w naszej relacji ze światem i pomagali go interpretować”.Hisham Matar nakładając fikcyjne życiorysy swoich bohaterów na mapę politycznej historii Libii, splata losy arabskich pisarzy i dysydentów, snuje refleksję nad naturą wykorzenienia, utraty, a także nad życiem między Bengazi i Londynem, między przeszłością i przyszłością.Prowadzenie: Agata KasprolewiczGość: Hisham MatarKsiążka: „Moi przyjaciele”, Hisham Matar / przekład: Hanna Jankowska / Wydawnictwo Czarne---------------------------------------------Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ https://patronite.pl/DariuszRosiakSubskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ➡️ https://dariuszrosiak.substack.comKoszulki i kubki Raportu ➡️ https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/ [Autopromocja]
13/04/2026 • 79:55
W weekend w Islamabadzie mają rozpocząć się negocjacje pokojowe po ustanowieniu rozejmu w wojnie między USA i Izraelem a Iranem. Obie strony twierdzą, że warunki rozejmu są łamane. Iran oskarża o to Izrael, który nie przestaje atakować Libanu. Zaledwie kilka godzin po ogłoszeniu rozejmu lotnictwo izraelskie dokonało zmasowanych ataków na Bejrut – największych od początku wojny. Zginęło w nich około 200 osób. Izrael twierdzi, że rozejm nie obejmuje jego działań w Libanie przeciwko Hezbollahowi. Prezydent Trump zarzuca Iranowi ciągłe blokowanie cieśniny Ormuz. Według niektórych doniesień Iran zaczął pobierać myto od statków przepływających przez cieśninę. Jakie są szanse osiągnięcia porozumienia pokojowego? Jakie karty negocjacyjne mają obie strony? W jakim stopniu wojna osłabia Iran, a w jakim Amerykę?Chiny były jednym z mediatorów, którzy mieli wpływ na osiągnięcie zawieszenia broni. Dlaczego Pekin zaangażował się w ten proces? Na czym w ogóle polega chińska rola mediatora w konfliktach światowych?W sobotę rano czasu polskiego zakończyła się misja Artemis 2 – pierwsza od 54 lat wyprawa człowieka poza niską orbitę Ziemi. Czemu służyła ta podróż i dlaczego wzbudziła tak ogromne zainteresowanie i emocje na całym świecie?Minister obrony Niemiec zawiesił nakaz meldowania w komisjach uzupełnień dłuższych wyjazdów zagranicznych przez mężczyzn w wieku poborowym. O co chodzi w tym sporze i jak ma się on do zmian, które mają uczynić z Bundeswehry nowoczesną armię?Od początku wojny w Iranie w Europie dochodzi do ataków terrorystycznych, do których przyznaje się tajemnicza organizacja o nazwie Islamski Ruch Towarzyszy Prawości. Czy ma ona powiązania z Iranem i czy w ogóle istnieje?A także: niewypały i niewybuchy, czyli bomby, które nie przynoszą oczekiwanego efektu.Rozkład jazdy: (03:13) Krzysztof Strachota: Rozmowy czy koniec rozejmu?(21:44) Marcin Przychodniak: Czy Chiny wynegocjowały pokój?(41:07) Grzegorz Dobiecki: Świat z boku - Niewybuchy i niewypały(47:42) Podziękowania(55:12) Marcin Żyła: Artemis ląduje(1:11:19) Marek Cichocki: Bundeswehra w przebudowie(1:33:10) Kacper Rękawek: Czy Iran dokonuje ataków w Europie?(1:53:01) Do usłyszenia---------------------------------------------Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ https://patronite.pl/DariuszRosiakSubskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ➡️ https://dariuszrosiak.substack.comKoszulki i kubki Raportu ➡️ https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/ [Autopromocja]
11/04/2026 • 115:15
Iran i Stany Zjednoczone wyraziły zgodę na dwutygodniowe przerwanie ognia w wojnie toczonej od końca lutego. Informację tę podał Donald Trump na nieco ponad godzinę przed upływem ultimatum, które wczoraj postawił Iranowi, grożąc unicestwieniem całej cywilizacji, jeśli do rozejmu miałoby nie dojść. Wstrzymane mają zostać działania wojenne, a cieśnina Ormuz ma być otwarta dla żeglugi.Iran oraz Pakistan twierdzą, że rozejm obejmuje również działania wojenne w Libanie, gdzie trwa konflikt między Izraelem a Hezbollahem. Premier Izraela, Benjamin Netanjahu, zaprzecza, jakoby osiągnięto takie ustalenia.Iran przedstawił 10-punktowy plan, który miałby stanowić podstawę negocjacji toczących się w Pakistanie. Premier tego kraju był głównym mediatorem między stronami. Zarówno liderzy Iranu, jak i administracja amerykańska ogłosiły sukces, przedstawiając rozejm jako własne zwycięstwo.Co oznacza ten rozejm dla Bliskiego Wschodu? Jak na rozwój wypadków zareaguje Izrael? I jak wygląda wewnętrzna sytuacja w kraju, w którym Kneset właśnie wprowadził nakaz orzekania kary śmierci za przestępstwa terrorystyczne — w obecnie zapisanej formie odnosi się on w praktyce wyłącznie do Palestyńczyków. Co dzieje się na Zachodnim Brzegu, gdzie od wielu miesięcy nasilają się ataki osadników żydowskich?Gość: Konstanty Gebert---------------------------------------------Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ https://patronite.pl/DariuszRosiakSubskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ➡️ https://dariuszrosiak.substack.comKoszulki i kubki Raportu ➡️ https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/ [Autopromocja]
08/04/2026 • 66:27
Wierzący wspominają w tych dniach męczeństwo i śmierć Chrystusa, ale także jego zmartwychwstanie, które dało początek nowej religii. Ci, dla których opowieść o Chrystusie i jego zmartwychwstaniu jest legendą mówiącą o ludzkich pragnieniach i złudzeniach, spędzą pewnie święta, ciesząc się bliskością rodzin i przyjaciół. Odłączymy się na moment od telewizji i serwisów informacyjnych, ale to nie zmienia faktu, że przyszły właśnie kolejne wojenne święta. Nas w Polsce wojna w tym bezpośrednim znaczeniu omija, ale w wielu innych miejscach trwają okrutne konflikty, pochłaniające tysiące ofiar. Nie tylko Bliski Wschód: w Sudanie trwa wojna, w której zginęły setki tysięcy ludzi, na wschodzie Demokratycznej Republiki Konga tysiące ludzi tracą życie i dobytek. Piąty rok trwa wojna za naszą wschodnią granicą.Historia uczy, że wojny wybuchają we wszystkich regionach świata - bez względu na dominującą w nich religię i kulturę. Ale w tym programie porozmawiamy o naszej kulturze i religii, która nas ukształtowała - chrześcijaństwie.Jaki był stosunek chrześcijaństwa do wojny? Dlaczego owocem posłania miłości, które głosił Chrystus, były przez wieki okrutne rzezie i wojny toczone nierzadko w Jego imię? Jak chrześcijanie tłumaczyli sobie potrzebę przemocy stosowanej wobec innych i jak doszliśmy do czasów współczesnych, kiedy Kościół - przynajmniej rzymskokatolicki - odżegnuje się od każdej formy przemocy, zwłaszcza wojennej?Gość: Paweł Krupa---------------------------------------------Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ https://patronite.pl/DariuszRosiakSubskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ➡️ https://dariuszrosiak.substack.comKoszulki i kubki Raportu ➡️ https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/ [Autopromocja]
04/04/2026 • 86:19
🔵 Czy sztuczna inteligencja pomoże nam żyć dłużej i zdrowiej, czy raczej spowoduje jeszcze więcej chaosu w służbie zdrowia? AI już dziś analizuje wyniki badań, wspiera lekarzy i doradza pacjentom. Tyle że wraz z obietnicą skuteczniejszej medycyny pojawiają się też pytania o zaufanie, odpowiedzialność i granice tej technologii.🩻 W nowym odcinku „Raportu o sztucznej inteligencji” sprawdzamy, jak AI zmienia medycynę i… nas samych. Czy diagnozy będą szybsze i trafniejsze? Czy lekarz pozostanie najważniejszy, czy stanie się tylko pośrednikiem między pacjentem a systemem? I czy w świecie algorytmów wciąż jest miejsce na relację, empatię i intuicję? A może właśnie AI w tym pomoże?🏥 Zajrzymy do szpitala w Oksfordzie, gdzie sztuczna inteligencja już dziś wspiera pracę lekarzy, a rozwiązania, które jeszcze niedawno brzmiały jak science fiction, stają się codziennością.🎙️ Poznamy też historię Szymona, który w czasie kryzysu psychicznego zwrócił się o pomoc nie do człowieka, ale do sztucznej inteligencji. Czy AI może być terapeutą? I gdzie w tym wszystkim przebiega granica bezpieczeństwa?🎮 Będzie też o świecie gier komputerowych, który również odczuwa skutki rewolucji AI. Sprzęt drożeje, bo pamięć trafia do centrów danych, a jednocześnie branża traci tysiące miejsc pracy i szuka oszczędności, korzystając z automatyzacji. Problem w tym, że gracze coraz częściej nie chcą gier tworzonych przez algorytmy.⭐️ Goście odcinka:🟢 Niklas Lidströmer – lekarz i badacz związany z Karolinska Institutet, ekspert w dziedzinie sztucznej inteligencji w medycynie🟢 Max Brzezicki – lekarz i naukowiec z Uniwersytetu Oksfordzkiego, zajmujący się zastosowaniem AI w neurologii klinicznej🟢 Szymon – realizator dźwięku, który wykorzystał AI jako narzędzie terapeutyczne w czasie kryzysu psychicznego🟢 Mateusz Chrobok – ekspert ds. technologii i cyberbezpieczeństwa, współautor „Rubryki aktualnościowej”Prowadzenie: Adrian BąkRealizacja: Andrzej BoguckiPartnerem tego odcinka jest Polsko-Japońska Akademia Technik Komputerowych (PJATK)Rozkład jazdy: (05:06) Historia Szymona, który zaczął leczyć się wspólnie z AI(16:31) Dr Niklas Lindströmer: Jak sztuczna inteligencja zmieni medycynę(42:14) Max Brzezicki: wysyłanie robotów do pacjentów to rzeczywistość(46:48) Mateusz Chrobok: AI a świat gier komputerowych(51:46) Do usłyszenia---------------------------------------------Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ https://patronite.pl/DariuszRosiakSubskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ➡️ https://dariuszrosiak.substack.comKoszulki i kubki Raportu ➡️ https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/ [Autopromocja]
02/04/2026 • 52:46
Po zapowiedzi Donalda Trumpa, że Stany Zjednoczone mogą zakończyć działania w Iranie w ciągu dwóch do trzech tygodni, ceny ropy naftowej spadły w okolice 100 dolarów za baryłkę. Wcześniej utrzymywały się w okolicach 115 dolarów i więcej. Ceny ropy i gazu są jednak nadal znacząco wyższe niż przed wojną rozpoczętą 28 lutego przez USA i Izrael przeciwko Iranowi. Jakie skutki dla rynków paliw i całej światowej gospodarki wywołuje zamknięcie cieśniny Ormuz oraz włączenie się niedawno do wojny jemeńskich Huti? Czy mediacja Chin i Pakistanu może wpłynąć nie tylko na politykę, lecz także na sytuację na rynkach? I jak na obecnym kryzysie korzysta Rosja Putina?Gość: Szymon Kardaś---------------------------------------------Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ https://patronite.pl/DariuszRosiakSubskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ➡️ https://dariuszrosiak.substack.comKoszulki i kubki Raportu ➡️ https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/ [Autopromocja]
01/04/2026 • 40:49
Front wojny iracko-irańskiej – na nieokreślonym Wzgórzu Zero grupa żołnierzy umiera z pragnienia. Bo mimo że cysterna z wodą znajduje się tuż obok, czuwa nad nimi snajper, celnie mierzący do każdego, kto ośmieli się zrobić krok w jej kierunku, a wokół rozciąga się pustynia.Na tym jednym kadrze jeden z najwybitniejszych współczesnych irańskich pisarzy, Mahmud Doulatabadi, buduje opowieść o absurdzie i bezsensie wojny, w której nie ma nic wzniosłego ani nic bohaterskiego. Wojna nie przynosi żołnierzom chwały, tylko ich odczłowiecza.„Idąc na rzeź” to książka, która z powodu cenzury czekała w Iranie ponad dekadę na publikację. Doulatabadi dekonstruuje w niej mit „świętej obrony”, na którym Islamska Republika Iranu budowała fundamenty patriotyzmu i religijnej retoryki władzy.Jednak „Idąc na rzeź” Mahmuda Doulatabadiego to opowieść o każdej wojnie i o przekraczaniu granic człowieczeństwa. To także refleksja nad ludzką skłonnością do zapominania, która powoduje, że historia przemocy ciągle się powtarza. Czy słowo pisane jest w stanie ocalić pamięć, a może tylko ją osłabia i odkształca? Jeśli literatura jest bezradna wobec zła, kim jest pisarz?To pytania, które irański pisarz stawia w powieści, której poświęcony jest ten odcinek „Raportu o książkach”.Prowadzenie: Agata KasprolewiczGoście: Karolina Cieślik-Jakubiak i Mateusz M. KłagiszKsiążka: „Idąc na rzeź” Mahmud Doulatabadi / przekład: Mateusz M. Kłagisz / Wydawnictwo ArtRage---------------------------------------------Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ https://patronite.pl/DariuszRosiakSubskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ➡️ https://dariuszrosiak.substack.comKoszulki i kubki Raportu ➡️ https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/ [Autopromocja]
30/03/2026 • 88:06
Na dwa tygodnie przed wyborami na Węgrzech przewaga opozycyjnego ugrupowania TISZA wzrosła do 23 punktów procentowych. Stojący na jego czele Peter Magyar nie ma dostępu do mediów państwowych i jest celem coraz ostrzejszych ataków ze strony polityków i redakcji podporządkowanych rządowi. Ponad dwa miliony uprawnionych do głosowania uznaje się za niezdecydowanych, ale to właśnie oni zadecydują o wyniku wyborów. W czwartek prokuratura ogłosiła zamiar postawienia zarzutu szpiegostwa Szabolcsowi Panyi’emu, dziennikarzowi śledczemu, który ujawnia powiązania węgierskiej władzy ze służbami rosyjskimi. W tym tygodniu Raport jest na Węgrzech. Opowiadamy, jak wygląda krajobraz polityczny kraju przed wyborami. Jak poważne są związki Rosji i Węgier? Jak na to, co widzą w mediach, reagują zwykli Węgrzy? Jaki wpływ na ich patrzenie na świat mają historia i polityka?Meta i Google uznane przez sądy amerykańskie za winne celowego uzależniania dzieci od platform zarządzanych przez te firmy. Meta także za narażanie dzieci na treści o charakterze seksualnym oraz na wykorzystywanie przez przestępców seksualnych. Czy to przełom w traktowaniu wielkich platform internetowych przez sądy w Ameryce?Giorgia Meloni przegrywa referendum konstytucyjne. Czy to jest głos Włochów przeciwko rządom premier Meloni? Czy opozycja jest w stanie wykorzystać jej potknięcie?W weekend zmiana czasu. Czyli czego? Czym jest czas? Dlaczego dla każdego z nas płynie inaczej? I kto był mądrzejszy: Albert Einstein czy jego teoria?Rozkład jazdy: (02:30) Marcin Żyła: Węgry przed wyborami(28:54) Sylwia Czubkowska: Meta i Google winne(48:00) Noémi Krisztina Kertesz: Węgrzy i historia(1:08:38) Podziękowania(1:15:18) Piotr Podemski: Pierwsza poważna porażka Meloni(1:32:06) Sebastian Szybka: Czy czas można zmienić?(1:55:01) Marcin Żyła: Węgry przed zmianą?(1:58:47) Do usłyszenia---------------------------------------------Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ https://patronite.pl/DariuszRosiakSubskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ➡️ https://dariuszrosiak.substack.comKoszulki i kubki Raportu ➡️ https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/ [Autopromocja]
28/03/2026 • 121:01
Marine Le Pen, Geert Wilders, Matteo Salvini, Krzysztof Bosak i inni liderzy europejskiej prawicy wzięli udział w wiecu w Budapeszcie zorganizowanym przez Patriotów dla Europy – prawicową grupę w Parlamencie Europejskim – dla poparcia premiera Węgier Viktora Orbána i jego partii Fidesz przed zbliżającymi się wyborami powszechnymi.Liderzy wzywali do walki z migracją i przejęcia kontroli nad instytucjami Unii. Według Marine Le Pen Węgry stały się symbolem oporu dumnego i suwerennego narodu wobec opresji Europy.W sobotę poparcie dla Orbána wyraził prezydent Trump. Jeszcze przed wyborami w Budapeszcie ma się pojawić wiceprezydent JD Vance.Sondaże pokazują, że Orbán może przegrać wybory 12 kwietnia – partia Tisza, kierowana przez Pétera Magyara, prowadzi różnicą około 10 punktów. Niektórzy komentatorzy wskazują, że wobec napięcia społecznego w kraju, w wypadku przegranej zarówno Fidesz, jak i Tisza mogą nie uznać wyniku.Jak wygląda sytuacja polityczna i społeczna Węgier przed wyborami? Jak zwykli Węgrzy oceniają rządy Orbána i dlaczego po 16 latach nieprzerwanego sprawowania władzy jego rząd może upaść? Jaki wpływ na wybory będzie miała jego polityka zbliżenia z Rosją kosztem relacji z Ukrainą i Unią Europejską?Gość: Marcin Żyła---------------------------------------------Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ https://patronite.pl/DariuszRosiakSubskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ➡️ https://dariuszrosiak.substack.comKoszulki i kubki Raportu ➡️ https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/ [Autopromocja]
25/03/2026 • 39:22
Bohaterką tego odcinka Raportu o książkach jest meksykańska pisarka Brenda Navarro.W swojej powieści „Puste domy” opisuje przejmującą historię dwóch kobiet, połączonych losem zaginionego dziecka, i zadaje pytanie – czym staje się macierzyństwo w świecie, w którym przemoc wobec kobiet odmieniana jest przez wszystkie przypadki?Prowadzenie: Agata KasprolewiczGość: Brenda NavarroLektorka: Magdalena MikołajczukKsiążki: „Puste domy” i „Prochy w ustach” Brendy Navarro / przekład: Agata Ostrowska / wydawnictwo ArtRage
23/03/2026 • 64:07
Trwają ataki amerykańskie i izraelskie na Iran. Premier Izraela twierdzi, że Iran nie ma już możliwości wzbogacania uranu, ani produkcji rakiety balistycznych. Iran ostrzeliwał jednak w dalszym ciągu cele w Izraelu i państwach Zatoki. Netanyahu zapowiedział, że Izrael wstrzyma się z atakami na irańską infrastrukturę gazową na prośbę prezydenta Trumpa. Po ostrzelaniu pól gazowych Iranu przez Izrael i - w odwecie – infrastruktury gazowej Kataru przez Iran ceny energii poszły znacząco w górę. Trwa również ostrzeliwanie południowego Libanu przez Izrael, który chce w ten sposób zniszczyć wspieraną przez Iran organizację Hezbollah. Jak przebiega libańska ofensywa Izraela i jakie przynosi ona skutki? Czy interesy Izraela i USA w tej wojnie są tożsame? I gdzie leży granica za którą ten sojusz może być nie do przyjęcia dla Donalda Trumpa?Turcja wzywa Cypr do powstrzymania militaryzacji wyspy, czyli wzmożonej obecności wojskowej państw NATO wokół niej w reakcji na wojnę na Bliskim Wschodzie. Jakie są obawy i nadzieje Ankary w związku z wojną?Ponad 400 osób zginęło po ataku Pakistanu na klinikę odwykową dla narkomanów w Kabulu. Od trzech tygodni trwa otwarta wojna Pakistanu z Afganistanem. Islamabad oskarża talibów o wspieranie terrorystów, którzy atakują Pakistan.Zmarł Jürgen Habermas, jeden z najważniejszych współczesnych filozofów i myślicieli. Jak jego idealizm społeczny i wiara w siłę oświeceniowego rozumu odnajdują się w trzeciej dekadzie XXI wieku?W Syrii, po wyniszczającej 15-letniej wojnie domowej, panuje rekordowa susza, która dotyka najżyźniejsze niegdyś rejony tego kraju. Na terenie całej Syrii wciąż pozostają także miny przeciwpiechotne i niewybuchy. Jak Syryjczycy radzą sobie z tym podwójnym problemem?A także: rola butów w historii i geopolityce, zwłaszcza butów za dużych.Rozkład jazdy: (02:51) Łukasz Wójcik: Izrael atakuje Iran i Liban. Iran i Hezbollah nie poddają się(23:50) Karol Wasilewski: Turcja wobec wojny na Bliskim Wschodzie(45:36) Grzegorz Dobiecki: Świat z boku - Z buta(52:05) Podziękowania(58:46) Michał Kuźmiński: W powojennej Syrii: susza i miny przeciwpiechotne(1:15:28) Patryk Kugiel: Pakistan wzmaga ataki na Afganistan(1:33:49) Karolina Wigura: Habermas, czyli czy jest jeszcze miejsce na społeczny idealizm(2:04:18) Do usłyszenia---------------------------------------------Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ https://patronite.pl/DariuszRosiakSubskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ➡️ https://dariuszrosiak.substack.comKoszulki i kubki Raportu ➡️ https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/ [Autopromocja]
21/03/2026 • 126:32
🔵 Czy szkoła nadąża za światem, w którym uczeń ma w kieszeni narzędzie potrafiące napisać wypracowanie, rozwiązać zadanie z matematyki i podsunąć gotowy plan pracy? Rewolucja sztucznej inteligencji do tej pory najmocniej uderzyła właśnie w edukację. W klasach i na uczelniach pojawiło się nowe narzędzie, które zmienia zasady gry szybciej niż jakakolwiek reforma. Czy to początek końca tradycyjnego modelu nauczania, czy raczej jego nowy etap?🎓 W 12. odcinku „Raportu o sztucznej inteligencji” pytamy, po co są dziś szkoły. Czy AI stanie się globalnym nauczycielem dla milionów ludzi, czy raczej narzędziem, które utrudni ocenianie wiedzy i pogłębi nierówności? I kto tak naprawdę musi dziś poszerzać wiedzę najbardziej: uczniowie czy nauczyciele?🏘️ Wybierzemy się także do Przemyśla. Tam historia jednej rodziny pokazuje, jak szybko sztuczna inteligencja weszła do szkolnej codzienności. Uczniowie zaczęli z niej korzystać, zanim nauczyciele zrozumieli, czym właściwie jest. Czy szkoła jest dziś gotowa na tę zmianę, czy tylko próbuje ją nadgonić?⭐️ Gościem specjalnym odcinka jest Esther Wojcicki – nazywana matką chrzestną Doliny Krzemowej, przez wiele lat także nauczycielka. Co o nowej rewolucji i jej zastosowaniu w szkołach myśli ktoś, kto wychował całe pokolenie wielkich wynalazców i przedsiębiorców, takich jak Steve Jobs z Apple czy Reid Hoffman z LinkedIn?🇵🇱 Sprawdzamy też, jak rozwój AI wygląda z polskiej perspektywy i jak uczyć efektywnie w cyfrowym świecie.🐕 Będzie też o cudownym uzdrowieniu psa i o tym, dlaczego koty zawsze spadają na cztery łapy...Goście:🟢 Esther Wojcicki – amerykańska dziennikarka i edukatorka, wieloletnia nauczycielka w Dolinie Krzemowej, mentorka młodych innowatorów, nazywana „matką chrzestną” środowiska technologicznego🟢 Marek Grzywna – nauczyciel informatyki z Torunia, wyróżniony w konkursie Top 50 Global Teacher Prize, promujący nowoczesne metody nauczania i wykorzystanie technologii w szkole🟢 Iwona Zając – nauczycielka, która na co dzień mierzy się z wyzwaniami wykorzystania AI w klasie i zmianą sposobu pracy uczniów🟢 Artur Zając – uczeń, przedstawiciel pokolenia, które jako pierwsze uczy się z AI i z AI korzystaLektorzy:Agata KasprolewiczPartnerem tego odcinka jest Polsko-Japońska Akademia Technik Komputerowych (PJATK)Rozkład jazdy: (01:47) Iwona i Artur Zającowie: AI z perspektywy ucznia i nauczyciela(21:55) Co o korzystaniu z AI mówią statystyki(23:23) Esther Wojcicki: czy szkoła przetrwa i jak uczyć efektywnie(42:10) Marek Grzywna: Polska szkoła musi się zmienić(46:53) Mateusz Chrobok: kto wyleczył Rosie?(53:07) Do usłyszenia---------------------------------------------Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ https://patronite.pl/DariuszRosiakSubskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ➡️ https://dariuszrosiak.substack.comKoszulki i kubki Raportu ➡️ https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/ [Autopromocja]
19/03/2026 • 54:25
W trzecim tygodniu wojny Izraela i Stanów Zjednoczonych z Iranem Donald Trump żąda pomocy w utrzymaniu żeglugi przez cieśninę Ormuz nie tylko od NATO, ale i od arcyrywala Ameryki, czyli Chin. Kraj ten kupował dotąd korzystnie ponad 80 proc. irańskiej ropy i choć posiada jej zapasy na kilka miesięcy, przedłużająca się wojna i kryzys energetyczny zagrażają chińskiemu eksportowi, od którego uzależniona jest cała gospodarka. Pekin odmówił udziału w amerykańskiej wojnie i zapowiedział wysłanie na Bliski Wschód nie fregat, lecz pomocy humanitarnej.Trump przełożył planowaną na ostatni dzień marca podróż do Chin i spotkanie z Xi Jinpingiem, które miało załagodzić spór o cła, półprzewodniki oraz chińskie ograniczenia eksportu surowców. Tymczasem kilka dni temu, na zakończenie tzw. Dwóch Sesji, czyli najważniejszych corocznych zgromadzeń władzy w Chinach, zatwierdzono nowy plan pięcioletni, który ma wzmocnić armię, rodzime technologie sztucznej inteligencji, a także nacisk na Tajwan, którego dotąd amerykańscy prezydenci zobowiązywali się chronić.Co wojna na Bliskim Wschodzie oznacza dla Chin? Czy osłabi, czy może wzmocni ich pozycję wobec USA? Jaką rolę chce odgrywać Pekin w czasie, gdy chwieje się dotychczasowy porządek międzynarodowy? Oraz co o celach drugiego najludniejszego państwa świata mówi nowy plan pięcioletni?Gość: Michał Bogusz---------------------------------------------Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ https://patronite.pl/DariuszRosiakSubskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ➡️ https://dariuszrosiak.substack.comKoszulki i kubki Raportu ➡️ https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/ [Autopromocja]
18/03/2026 • 37:31
Co by było, gdyby?Dlaczego zakładamy, że największy potencjał tkwi w sytuacjach, które mają swój wielki finał? A może większą moc sprawczą mają takie wydarzenia, które pozostają w pewnym zawieszeniu, niedomknięte żadną klamrą spełnienia?Jakie historie opowiadają przeoczenia losu i rozminięcia?Z takich pytań utkana jest nowa książka Anny Arno „Do Pana kieruję moje milczenie. Spotkania, których nie było”.Głównymi bohaterami tej opowieści są postaci, które na bardzo różne sposoby wpisały się w dzieje XX wieku. Są w niej znani poeci, jest wybitny filozof, jest też wielki zbrodniarz. Los splótł ich życiorysy na różne sposoby – czasem mocą przypadku, czasem mocą wielkich wydarzeń historycznych. Ale ważniejsze od tego, co ich połączyło, jest to, co sprawiło, że się minęli.Książka Anny Arno to także refleksja nad postawą elit, wielkich artystów i intelektualistów wobec rodzącego się na ich oczach zła - refleksja tak bardzo dziś aktualna.Prowadzenie: Agata KasprolewiczGość: Anna ArnoKsiążka: Anna Arno „Do Pana kieruję moje milczenie. Spotkania, których nie było”, ZNAK---------------------------------------------Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ https://patronite.pl/DariuszRosiakSubskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ➡️ https://dariuszrosiak.substack.comKoszulki i kubki Raportu ➡️ https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/ [Autopromocja]
16/03/2026 • 63:40
Kijów oferuje pomoc Stanom Zjednoczonym i państwom atakowanym przez Iran, zwłaszcza w dziedzinie zwalczania ataków dronów. Ukraina jest gotowa dzielić się swoją ekspertyzą w dziedzinie dronów przechwytujących. W zamian chce od Amerykanów dostaw rakiet do systemów obrony powietrznej Patriot, niezbędnych do zestrzeliwania rosyjskich pocisków balistycznych. Według ukraińskiego prezydenta USA i Izrael zużyły więcej tego typu pocisków w ciągu pierwszych trzech dni wojny, niż dostarczono Ukrainie przez cztery lata wojny z Rosją. Czy dla Kijowa wojna na Bliskim Wschodzie jest wyłącznie problemem, czy też szansą na wykorzystanie unikalnych doświadczeń z działań wojennych? I czy wojna z Iranem skłoni Europę do zmiany podejścia do obrony własnego terytorium?Trwają ataki Iranu na kraje Zatoki Perskiej. Jak wpływa to na wizerunek państw, które od dekad budowały swój prestiż międzynarodowy i bogactwo na przekonaniu, że ten region to oaza stabilności i dobrobytu w niespokojnym świecie?Po odcięciu dostaw wenezuelskiej ropy na Kubie pogłębia się dramatyczny kryzys gospodarczy. A Donald Trump zapowiada, że gdy tylko zakończy wojnę z Iranem, przyjdzie czas na Kubę. Co na to Kubańczycy?W Nepalu raper i były mer Katmandu wygrywa wybory rozpisane pół roku po krwawej rewolucji Pokolenia Z. Czy młodzi Nepalczycy zmienią politykę kraju opartą na korupcji i nepotyzmie?Wysłana w ramach misji DART z Ziemi sonda uderzyła w Dimorphosa, satelitę planetoidy Didymos, zmieniając orbitę, po której cały układ Dimorphos–Didymos poruszał się wokół Słońca. Po co?A także: Po co prawo międzynarodowe, skoro liczy się tylko siła?Rozkład jazdy: (02:34) Jacek Raubo: Wojna z Iranem: szansa czy zagrożenie dla Kijowa?(32:11) Jakub Sławek: Co kraje Zatoki tracą podczas wojny z Iranem?(56:29) Grzegorz Dobiecki: Świat z boku - Brudna robota(1:03:10) Podziękowania(1:11:04) Marcin Pośpiech: Kuba pogrąża się w kryzysie(1:25:18) Weronika Rokicka: Wybory z Nepalu po rewolucji GEN Z(1:37:10) Tomasz Rożek: Misja DART: jak chronić Ziemię(1:57:50) Do usłyszenia---------------------------------------------Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ https://patronite.pl/DariuszRosiakSubskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ➡️ https://dariuszrosiak.substack.comKoszulki i kubki Raportu ➡️ https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/ [Autopromocja]
14/03/2026 • 120:05
Grupa G7 poparła wykorzystanie strategicznych rezerw ropy naftowej, aby ograniczyć wzrost cen tego surowca po ataku USA i Izraela na Iran. Praktycznie zamknięta dla frachtowców jest Cieśnina Ormuz, co w praktyce oznacza unieruchomienie około 20 proc. dostaw światowej ropy od początku wojny. Ceny ropy chwilowo spadły po poniedziałkowym oświadczeniu Donalda Trumpa, że „wojna jest już niemal zakończona”, ale następnego dnia odbiły do poziomu ponad 90 dolarów za baryłkę. Spada również cena złota i wzrasta cena dolara. Jak wojna wpływa na rynki finansowe i surowcowe? Jakie są pomysły na uregulowanie bardzo chwiejnej sytuacji na rynkach? I kto za to wszystko zapłaci?Gość: Piotr Arak---------------------------------------------Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ https://patronite.pl/DariuszRosiakSubskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ➡️ https://dariuszrosiak.substack.comKoszulki i kubki Raportu ➡️ https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/ [Autopromocja]
11/03/2026 • 30:30
A gdyby tak opowiedzieć o historii Polski – od XIX wieku, zaborów, walki o niepodległość, przez dwie wojny światowe, a w końcu stalinizm i PRL – z perspektywy kobiet, akuszerek i położnych?Bo przecież życie nigdy się nie zatrzymało, nawet w najbardziej dramatycznych momentach historii.Kobiety rodziły w czasie bombardowań miast, w obozach, w czasie pochodów pierwszomajowych. A to oznacza, że nawet w najgorszych, najciemniejszych czasach była miłość.Jak rodziło się pod zaborami, jak w dwudziestoleciu międzywojennym, a jak w czasie wojny?Co się działo na totalitarnej porodówce?Kolejne systemy polityczne uzurpowały sobie prawo do decydowania o tym, czym jest kobiece ciało i jak wygląda poród.W tym odcinku Raportu o książkach gości Sabina Jakubowska, autorka dwóch powieści „Akuszerki” i „Położne”, w których opisuje losy kolejnych pokoleń kobiet powołanych do przyjmowania porodów.Te powieści to hołd dla wiejskich kobiet, akuszerek i położnych, matek, cichych bohaterek historii, wytrwałych i niezłomnych. To opowieść o sile, która nie opiera się na dominacji czy bezwzględności, lecz na empatii.Prowadzenie: Agata KasprolewiczGość: Sabina JakubowskaKsiążka: „Położne” Sabina Jakubowska / Wydawnictwo Relacja---------------------------------------------Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ https://patronite.pl/DariuszRosiakSubskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ➡️ https://dariuszrosiak.substack.comKoszulki i kubki Raportu ➡️ https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/ [Autopromocja]
09/03/2026 • 80:59
Trwają zmasowane ataki amerykańskie i izraelskie na Iran. Iran odpowiada ostrzałem Izraela i sojuszników Stanów Zjednoczonych w regionie. Izrael dokonuje również bombardowań południowego Libanu, zwłaszcza dzielnic Bejrutu kontrolowanych przez sprzymierzoną z Iranem organizację Hezbollah. Według danych organizacji amerykańskiej zginęło już ponad 1100 Irańczyków. Władze Iranu zapowiadają dalszy opór. Donald Trump zapowiedział, że będzie miał udział w wyborze nowych władz kraju. Sekretarz wojny Pete Hegseth zapowiedział również, że ataki na Iran zostaną wzmożone. Czy faktycznie dojdzie do ataku na Iran ze strony Kurdów stacjonujących w Iraku? Jak obecna sytuacja wpływa na sojuszników Ameryki wciągniętych w wojnę? Czy Amerykanie będą w stanie zapewnić nieskrępowany ruch statków w cieśninie Ormuz, przez którą przepływa znacząca część globalnych dostaw ropy i gazu?Opozycja w Izraelu jednoznacznie poparła premiera Netanjahu w wojnie z Iranem. Czy Netanjahu uda się uniknąć odpowiedzialności za błędy polityczne i łamanie prawa? Jak wojna z Iranem wpływa na sytuację w Gazie i na Zachodnim Brzegu?Szwecja poważnie rozważa możliwość ataku ze strony Rosji i przygotowuje na tę ewentualność nie tylko armię, ale także zwykłych obywateli. Na czym polega szwedzka obrona totalna i jak przekłada się ona na działania gmin oraz wspólnot mieszkańców?Premier Kanady z wizytą w Indiach, Australii i Japonii. „Rozpada się obecny porządek” – mówi Mark Carney. Jak kanadyjski premier zamierza budować suwerenność swojego kraju w czasach Donalda Trumpa?Na igrzyskach paraolimpijskich we Włoszech po raz pierwszy od ponad dekady sportowcy z Rosji i Białorusi wystąpią pod własnymi flagami. Czy to jest początek końca bojkotu sportowego Rosji? Dlaczego władze sportowe decydują się na ten krok?Rozkład jazdy: (03:04) Łukasz Fyderek: Wojna USA i Izraela z Iranem(30:13) Agnieszka Zagner: W Izraelu poparcie dla wojny(50:43) 6. urodziny Raportu(53:09) Podziękowania(59:29) Marcin Żyła: Totalna obrona Szwecji(1:17:36) Marcin Gabryś: Kanada: strategia na czas Trumpa(1:35:02) Michał Banasiak: Koniec bojkotu Rosji w sporcie?(2:01:32) Do usłyszenia---------------------------------------------Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ https://patronite.pl/DariuszRosiakSubskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ➡️ https://dariuszrosiak.substack.comKoszulki i kubki Raportu ➡️ https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/ [Autopromocja]
07/03/2026 • 123:45
🔵 Czy prywatna firma technologiczna może powiedzieć „nie” armii Stanów Zjednoczonych? I dlaczego to robi? W ostatnich tygodniach szerokim echem odbił się spór między firmą Anthropic a Pentagonem. Departament Obrony chciał uzyskać prawo do nieograniczonego wykorzystania modeli AI tej firmy we wszystkich „zgodnych z prawem celach”, w tym także w kontekście autonomicznej broni i masowej analizy danych. Szef firmy, Dario Amodei, twierdzi jednak, że są granice, których jego firma nie chce przekraczać. Czy to rzeczywiście spór o etykę i bezpieczeństwo obywateli, czy raczej początek walki o kontrolę nad jedną z najważniejszych technologii XXI wieku?⚔️🛰️ W 11. odcinku „Raportu o SI” przyglądamy się temu, jak sztuczna inteligencja zmienia oblicze wojny. Czy algorytmy mogą decydować o życiu i śmierci na polu bitwy? I kto ponosi odpowiedzialność, gdy autonomiczny system podejmie błędną decyzję?🇨🇴 Przenosimy się także do Kolumbii. W Bogocie powstaje właśnie system AI, który ma pomóc zrozumieć historię jednego z najdłuższych konfliktów zbrojnych na świecie. Profesor Luis Gabriel Moreno Sandoval tworzy narzędzie oparte na archiwach Komisji Prawdy, które pozwala prowadzić dialog z dokumentami i świadectwami ofiar wojny. Czy sztuczna inteligencja może pomóc społeczeństwom mierzyć się z przeszłością?📱❌ A w „Rubryce aktualnościowej” o dezinformacji. Kilka minut po tym, jak Donald Trump ogłosił rozpoczęcie operacji militarnej przeciwko Iranowi, platformę X zalała fala fałszywych informacji. Stare nagrania podawano jako relacje na żywo, sceny z gier wideo jako obrazy z pola walki, a wygenerowane przez AI zdjęcia przedstawiano jako skutki ataków. Jak dezinformacja zmienia dziś przebieg wojen? I czy są sposoby, żeby się przed nią bronić?Goście:🟢 Tomasz Darmoliński – analityk z Fundacji Żelazny zajmujący się wykorzystaniem sztucznej inteligencji w wojsku🟢 Piotr Kaszuwara - korespondent Telewizji Polskiej i Radia 357 w Kijowie🟢 Alan Rozenshtein – prawnik z Uniwersytetu Minnesoty specjalizujący się w prawie bezpieczeństwa narodowego i technologii🟢 Klaudia Klonowska – badaczka prawa międzynarodowego i nowych technologii z Sciences Po w Paryżu🟢 Luis Gabriel Moreno Sandoval – profesor z Pontificia Universidad Javeriana pracujący nad systemem AI dokumentującym kolumbijski proces pokojowyLektorzy:Dariusz RosiakMarcin ŻyłaKrzysztof Tubilewicz (Radio 357)Katarzyna Pasierbik (Radio 357)Partnerem tego odcinka jest Polsko-Japońska Akademia Technik Komputerowych (PJATK)Rozkład jazdy: (02:15) Piotr Kaszuwara: Relacja z Ukrainy(14:25) Tomasz Darmoliński: Jak AI zmienia wojnę(44:18) Spór między Anthropic a Pentagonem: kto ma rację?(54:53) Reportaż z Kolumbii: czy AI może służyć pojednaniu?(1:06:48) Mateusz Chrobok: O dezinformacji w świecie wojny(1:10:23) Do usłyszenia---------------------------------------------Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ https://patronite.pl/DariuszRosiakSubskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ➡️ https://dariuszrosiak.substack.comKoszulki i kubki Raportu ➡️ https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/ [Autopromocja]
05/03/2026 • 71:50
W piątym dniu amerykańsko-izraelskiej wojny z Iranem w Teheranie celem nalotów są budynki rządowe i służb bezpieczeństwa. Izrael bombarduje też południowy Liban. Zaatakowany Iran odpowiada w całym regionie – jego celem jest infrastruktura cywilna państw Zatoki Perskiej, a także saudyjskie pola naftowe. Ruch tankowców przez cieśninę Ormuz został praktycznie wstrzymany, na co giełdy w Azji zareagowały kilkuprocentowymi spadkami indeksów. Powołując się na względy organizacyjne na razie przełożono początek trzydniowych uroczystości pogrzebowych Alego Chameneiego; syn ajatollaha, 56-letni Mojtaba Chamenei, jest wskazywany na jego następcę. Według Czerwonego Półksiężyca w Iranie zginęło już 787 cywilów. Konsekwencje wojny dotyczą już relacji między państwami na całym świecie. Rosja i Chiny potępiają atak na Iran wyłącznie słownie. Nie ma jednak wątpliwości, że wojna przysłuży się kremlowskiej propagandzie.Jak i dlaczego wojna rozszerza się na cały Bliski Wschód? Czy zdziesiątkowana przez naloty irańska władza może się odrodzić pod nowym przywództwem? Oraz jakie będą skutki tego konfliktu dla stosunków międzynarodowych, a zwłaszcza dla Rosji oraz wojny w Ukrainie?Gość: Agnieszka Bryc---------------------------------------------Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ https://patronite.pl/DariuszRosiakSubskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ➡️ https://dariuszrosiak.substack.comKoszulki i kubki Raportu ➡️ https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/ [Autopromocja]
04/03/2026 • 41:31
Jak przetłumaczyć literaturę na język muzyki? Jak muzyka inspiruje i wybrzmiewa w wielkich literackich dziełach?Gośćmi tego odcinka Raportu o książkach są Marita Albán Juárez i José Manuel Albán Juárez, czyli Manolo – duet rodzinno-artystyczny, bo prywatnie są bratem i siostrą, a zawodowo muzykami.Na 6. urodzinach Raportu o stanie świata, które świętować będziemy już bardzo niedługo, bo 7 marca, zagrają koncert zatytułowany „Realismo Mágico”.Zapraszam państwa na rozmowę o wielkiej miłości do literatury i muzyki. O dorastaniu w latynoamerykańskim domu w latach 80. w Szczecinie. O znajdowaniu siły w inności. I o tym, jaka to szkoda, że współczesne społeczeństwa nie czerpią z muzyki, którą ubogaca różnorodność, i nie są jak literatura, w której nie ma granic.Prowadzenie: Agata KasprolewiczGoście: Marita Albán Juárez i José Manuel Albán Juárez (Manolo)---------------------------------------------Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ https://patronite.pl/DariuszRosiakSubskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ➡️ https://dariuszrosiak.substack.comKoszulki i kubki Raportu ➡️ https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/ [Autopromocja]
02/03/2026 • 66:10
W sobotę rano naszego czasu siły Stanów Zjednoczonych i Izraela uderzyły w cele w Iranie. Zaatakowane zostały obiekty w 24 z 32 prowincji Iranu. Zabity został najwyższy przywódca duchowy Iranu, ajatollah Chamenei. Zginęli także dowódca Korpusu Strażników Rewolucji, szef sztabu armii, minister obrony, szef wywiadu oraz wielu innych wysokich rangą irańskich dowódców. Według Czerwonego Półksiężyca do godzin popołudniowych w sobotę w Iranie zginęło około 200 osób, a 700 odniosło rany.Iran odpowiedział atakami z wykorzystaniem pocisków balistycznych na cele USA i ich sojuszników w regionie: Zjednoczonych Emiratach Arabskich, Katarze, Bahrajnie, Jordanii i Kuwejcie. Iran twierdzi, że ostrzelał pięć baz amerykańskich w regionie oraz trafił w lotniskowiec USS „Abraham Lincoln”. Amerykanie potwierdzili, że trzej amerykańscy żołnierze zginęli, i zdementowali informację o trafieniu lotniskowca. W atakach na Abu Zabi i Dubaj zginęły co najmniej trzy osoby, a kilkadziesiąt zostało rannych. Izrael twierdzi, że od soboty Iran wystrzelił w jego kierunku 150 pocisków; większość została przechwycona bądź spadła na tereny niezamieszkane. Jedna osoba zginęła po ataku na budynek mieszkalny w Tel Awiwie, a co najmniej dziewięć – w ataku na budynek w mieście Beit Szemesz.Donald Trump powiedział, że celem ataku jest zapewnienie, by Iran nigdy nie wszedł w posiadanie broni jądrowej. Prezydent wezwał również Irańczyków, by przejęli kontrolę nad państwem. Beniamin Netanjahu powiedział, że celem operacji podjętej przez Izrael i USA jest „usunięcie zagrożenia egzystencjalnego, jakie stanowi terrorystyczny reżim w Iranie”. Premier Izraela wezwał Irańczyków, by „uwolnili się z pęt tyranii”.Prezydent Putin nazwał zabicie ajatollaha Chameneiego „cynicznym” morderstwem, które gwałci wszelkie normy ludzkiej moralności i prawa międzynarodowego. Na specjalnym posiedzeniu Rady Bezpieczeństwa ONZ sekretarz generalny António Guterres wezwał do powrotu do negocjacji. Chiny wezwały USA do zaprzestania działań przeciwko Iranowi. Do powstrzymania eskalacji nawoływali prezydent Francji, premier Hiszpanii oraz przewodnicząca Komisji Europejskiej. Poparcie dla działań USA wyraził premier Australii; również rząd brytyjski podkreślił, że Iran nie może zostać dopuszczony do posiadania broni jądrowej.Dlaczego Trump zdecydował się teraz na ten atak? Czy amerykańsko-izraelska operacja może doprowadzić do zmiany reżimu w Iranie? Jak zostanie ona odebrana przez środowisko MAGA? Jak zareagują sami Irańczycy, którzy w styczniu wystąpili przeciw teokratycznej władzy, płacąc za to ogromną cenę krwi? I czy ta operacja jest kolejnym sukcesem politycznym Benjamina Netanjahu?Goście: Krzysztof Strachota i Marcin Fatalski---------------------------------------------Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ https://patronite.pl/DariuszRosiakSubskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ➡️ https://dariuszrosiak.substack.comKoszulki i kubki Raportu ➡️ https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/ [Autopromocja]
01/03/2026 • 54:34
Mimo rozmów dyplomatów z Teheranu i Waszyngtonu w Genewie i zapowiadanego ponownego spotkania doszło do wspólnego ataku USA i Izraela na Iran. Eksplozje słychać w Teheranie i nie tylko, a Donald Trump ogłosił, że celem operacji jest eliminacja bezpośrednich zagrożeń ze strony irańskiego reżimu.Tymczasem w Ameryce coraz bliżej cząstkowych wyborów do Kongresu, a poparcie dla prezydenta spada — i to nie tylko w dziedzinie polityki migracyjnej. Trump, po niekorzystnym dla siebie orzeczeniu Sądu Najwyższego, kontratakuje w sprawie ceł.Czy konflikt na Bliskim Wschodzie może się jeszcze bardziej rozszerzyć?Co oznacza decyzja Sądu Najwyższego i dlaczego Kongres wychodzi z ostatnich dni wzmocniony?A także: czy Republikanie stracą Teksas?Cztery lata temu rozpoczęła się pełnoskalowa wojna Rosji z Ukrainą. Jak zmieniła państwa sąsiednie? I czy w polityce empatia musi wykluczać zdecydowanie? Gościem specjalnym „Raportu” jest Sanna Marin, była premier Finlandii.Po zabójstwie prawicowego działacza we Francji podnoszą się żądania delegalizacji niektórych ugrupowań skrajnie lewicowych. Za dwa tygodnie wybory lokalne, za rok — prezydenckie. Dlaczego atmosfera sprzyja tu radykalizacji?Hiszpania legalizuje pobyt pół miliona migrantów. Premier Pedro Sánchez tłumaczy, że kraj potrzebuje ich na rynku pracy. A co na to mieszkańcy — ci dotychczasowi i ci nowo przybyli?Sąd w Innsbrucku uznał za winnego mężczyznę, który, twierdząc, że zejście po pomoc to jedyny sposób na uratowanie życia partnerki, opuścił ją pod szczytem najwyższej góry Austrii. Dlaczego ten wyrok jest ważny? Czym — nie tylko w górach — są zaufanie i odpowiedzialność?W programie także o politycznych wygnańcach oraz o powrotach z wygnania — tych wyczekiwanych i tych nie do końca.Rozkład jazdy: (02:51) Andrzej Kohut: Po co Iran Amerykanom(24:57) Sanna Marin: Europie brakło pewności siebie(51:14) Grzegorz Dobiecki: Świat z boku - Powrót króla(57:52) Podziękowania(1:04:39) Agnieszka Zielińska: Sánchez idzie pod prąd(1:18:37) Joanna Nowicka: Francja: stan przedrewolucyjny(1:39:32) Jan Gąsienica Roj: Dlaczego w górach tak trudno oceniać(1:54:36) Do usłyszenia---------------------------------------------Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ https://patronite.pl/DariuszRosiakSubskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ➡️ https://dariuszrosiak.substack.comKoszulki i kubki Raportu ➡️ https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/ [Autopromocja]
28/02/2026 • 116:49
Prezydent Meksyku Claudia Sheinbaum powiedziała, że w Meksyku przywracany jest spokój, nie ma zagrożenia dla organizacji finałów mistrzostw świata i wszelkie gwarancje bezpieczeństwa są zapewnione. Tymczasem policja ściga 23 skazanych, którzy uciekli z więzienia w Puerto Vallarta w stanie Jalisco, gdzie w niedzielę Kartel Nowego Pokolenia Jalisco (CJNG) dokonał odwetowych ataków po zabiciu przez siły bezpieczeństwa szefa kartelu Nemesia Oseguery Cervantesa, znanego jako El Mencho. Członkowie gangu dokonywali blokad dróg, podpalali samochody i obiekty użyteczności publicznej. W starciach kartelu z siłami bezpieczeństwa zginęło ponad 70 osób, w tym 25 członków sił bezpieczeństwa. El Mencho był jednym z najbardziej poszukiwanych gangsterów na świecie, a jego kartel uznawany jest za największy w Meksyku.Jak meksykańskim siłom bezpieczeństwa udało się go namierzyć? Dlaczego właśnie teraz doszło do tej operacji? Czy przyczyni się ona do osłabienia gangów narkotykowych w Meksyku, czy Meksykanów czeka wzrost przemocy przed rozpoczynającym się piłkarskim mundialem, którego mecze mają być rozegrane również w stolicy stanu Jalisco, Guadalajarze?Gość: Piotr Chomczyński---------------------------------------------Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ https://patronite.pl/DariuszRosiakSubskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ➡️ https://dariuszrosiak.substack.comKoszulki i kubki Raportu ➡️ https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/ [Autopromocja]
25/02/2026 • 34:58
Santiago Roncagliolo, znakomity peruwiański pisarz, w tym odcinku Raportu o książkach zabiera nas do świata „gotyckiego realizmu magicznego” XVII-wiecznej Limy. Do czasów, kiedy racjonalność „nie została jeszcze wynaleziona”, a wszystko było dziełem Boga albo diabła.„Rok, w którym narodził się diabeł” to nie tylko porywająca powieść historyczna, ale także literacki klucz do zrozumienia współczesności.Bo czy procesy czarownic nie trwają do dziś?Czy sankcjonowanie sprawiedliwości przez przemoc, na wzór XVII-wiecznych praktyk trybunału Świętej Inkwizycji, nie nęci współczesnych dyktatorów?Gdzie leży granica między cudem a czarami?Czy klasztory były „wolną republiką kobiet” i kim były tzw. „punkowe zakonnice”?A w końcu – czym jest historia? Drobiazgowym archiwizowaniem przeszłości czy opowieścią o teraźniejszości?A może jedno nie wyklucza drugiego?Prowadzenie: Agata KasprolewiczGość: Santiago RoncaglioloKsiążka: Santiago Roncagliolo, „Rok, w którym narodził się diabeł”, przekład: Tomasz Pindel, wydawnictwo ArtRage---------------------------------------------Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ https://patronite.pl/DariuszRosiakSubskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ➡️ https://dariuszrosiak.substack.comKoszulki i kubki Raportu ➡️ https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/ [Autopromocja]
23/02/2026 • 82:48
Donald Trump mianował nowego szefa Rezerwy Federalnej. Poprzedni nie obniżał stóp procentowych, co Trump traktował jako sabotowanie polityki gospodarczej rządu. Przez ostatni rok wiele krajów decydowało się lokować swoje rezerwy w inne inwestycje niż dolar, powstają alternatywne wobec amerykańskich systemy płatności i rozliczeń walutowych. Europa szuka możliwości budowania suwerenności finansowej. Czy i dla kogo euro albo chińskie renminbi może być alternatywą dla amerykańskiej waluty? Czy nieprzewidywalna polityka Trumpa doprowadzi do upadku dominacji dolara w globalnej wymianie handlowej, a może pogłoski o śmierci zielonej waluty są nieco przesadzone?Policja angielska aresztowała byłego księcia Andrzeja pod zarzutem popełnienia przestępstwa podczas pełnienia funkcji publicznej. Chodzi o ujawnienie Jeffreyowi Epsteinowi informacji w czasach, gdy Andrzej pełnił rolę przedstawiciela handlowego Zjednoczonego Królestwa. Czy to aresztowanie to dowód, że prawo na Wyspach działa wobec wszystkich?Szwecja uważa pomoc Ukrainie i wywieranie presji na Rosję za naczelne priorytety swojej polityki zagranicznej. Jak Szwedzi szykują się na wojnę z Rosją i jakie miejsce w tych przygotowaniach zajmuje Polska?Po niedawnym zwycięstwie wyborczym Sanae Takaichi rośnie napięcie w stosunkach między Chinami a Japonią. Chiny uderzają sankcjami w gospodarkę Japonii, a nowa premier zapowiada zmianę pacyfistycznej konstytucji kraju. Dokąd prowadzi ten spór?Kończą się igrzyska w Mediolanie i Cortinie d’Ampezzo. Czym są dziś takie imprezy jak igrzyska olimpijskie: wydarzeniem sportowo-społecznym, spektaklem medialnym czy polem kontrowersji politycznych?Rozkład jazdy: (03:00) Ignacy Morawski: Czy to koniec dominacji dolara?(28:17) Mateusz Mazzini: Były książę Andrzej aresztowany(47:44) Podziękowania(54:42) Marcin Żyła: Szwecja szykuje się na wojnę(1:10:34) Michał Bogusz: Spór Chiny–Japonia(1:24:33) Mirosław Żukowski: Igrzyska jako spektakl(1:54:21) Do usłyszenia---------------------------------------------Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ https://patronite.pl/DariuszRosiakSubskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ➡️ https://dariuszrosiak.substack.comKoszulki i kubki Raportu ➡️ https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/ [Autopromocja]
21/02/2026 • 116:34